İdare ve Vergi Hukuku

  • İdari Yargı /İdare Hukuku Nedir?

İdare Hukuku, idarenin kuruluşunu, eylem ve işleyişi ile ilişkilerini düzenleyen kamu hukukuna dâhil kurallar bütünüdür.

  • İdari Dava Türleri Nelerdir?

İdari davalar, idari yargının başlıca konusunu oluşturur.  2577 Sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu’nun 2. Maddesine göre; İdari davalar; genel olarak iptal davası, tam yargı davası ve idari sözleşmelerden dolayı taraflar arasında çıkan uyuşmazlıklara ilişkin davalardan oluşur.

İdari davalara bakma görevi idare mahkemesi veya Danıştay tarafından yerine getirilir. İdari dava açma süresi, genel olarak idari işlemin tebliğinden itibaren 60 gündür.

  • İptal Davası Nedir?

İdare adına tesis edilen işlem veya eylemin yetki, şekil, sebep, konu ve maksat bakımından biri ile hukuka aykırı olması halinde bundan menfaati ekilenlerin bu işlemi iptal ettirmek için açtığı davaya iptal davası denir. İmar uygulaması, kentsel dönüşüm, kamulaştırma kararı, ruhsat iptali, kamu ihalesi ve 5393 sayılı Belediye Kanunu gereği belediye encümeninin verdiği cezalar gibi pek çok idari işlem veya eyleme karşı açılabilen en temel idari dava türüdür.

  • Tam Yargı Davası Nedir?

İdari eylem ve işlemlerden dolayı kişisel hakları doğrudan zarara uğrayanların idareye karşı açtıkları tazminat (maddi /manevi) davası türüdür.

  • İptal ve Tam Yargı Davasını Birlikte Açmak Mümkünmüdür? 

İlgililer haklarını ihlal eden bir idari işlem dolayısıyla idari yargıda (Danıştay, idare mahkemesi veya vergi mahkemesi) doğrudan doğruya tam yargı davası veya iptal ve tam yargı davalarını birlikte açabilecekleri gibi ilk önce iptal davası açarak bu davanın karara bağlanması üzerine, bu husustaki kararın veya kanun yollarına başvurulması halinde verilecek kararın tebliği veya bir işlemin icrası sebebiyle doğan zararlardan dolayı icra tarihinden itibaren dava süresi içinde tam yargı davası açabilirler

  • Yürütmenin Durdurulması Nedir? Hangi Hallerde Uygulanır?        

Danıştay da veya idari mahkemelerde dava açılması dava konusu idari işlemin kendiliğinden yürütülmesini (uygulanmasını) durdurmaz.

Danıştay veya idari mahkemeler, idari işlemin uygulanması halinde telafisi güç veya imkânsız zararların doğması ve idari işlemin açıkça hukuka aykırı olması şartlarının birlikte gerçekleşmesi durumunda, davalı idarenin savunması alındıktan sonra idari işlemin uygulanmasını dava sonuçlanıncaya kadar engellemek amacı ile yürütmenin durdurulmasına karar verebilir.

Vergi Hukuku/Vergi Davaları: Vergi hukuku, devletin mali faaliyetlerini hukuki açıdan inceleyen bir kamu hukuku dalıdır. Ekonomik faaliyet esnasında "vergiyi doğuran olay" meydana geldiğinde devlet, vergiyi doğuran olay ile iştigal eden bakımından yani mükellef açısında vergilendirme süreci başlar. Vergilendirme süreci; tarh, tebliğ, tahakkuk ve tahsil aşamalarından oluşur. Verginin tarhı, vergi alacağının devlet tarafında hesaplanmasını; tebliğ, vergilendirmeyi ilgilendiren bir konunun mükellefe bildirilmesini; verginin tahakkuku, tarh ve tebliğ edilen bir verginin ödeme aşamasına gelmesini; tahsil ise verginin ödeme evresine gelmesini ifade eder.

 

Vergi, resim, harç gibi mali yükümlülükler doğuran idari işlem süreçlerinde ortaya çıkan hukuka aykırılıkların giderilmesi için açılan davalar vergi mahkemelerinde görülür. 

  • İdare Hukukuna İlişkin Dava Örnekleri:

 

  1. İdarenin tazmin sorumluluğuna yönelik tam yargı (tazminat) davaları

  2. Hukuka aykırı idari işlemlerin iptaline yönelik iptal davaları

  3. İdari para cezalarına ilişkin itiraz süreçleri ve iptal davaları,

  4. İmar hukukundan kaynaklı ihtilaflar ve imar davaları,

  5. İhale mevzuatından kaynaklı ihtilaflar ve ihale davaları,

  6. Kamulaştırma Davaları,

  7. Memuriyet görevinden kaynaklı davalar,

  8. İdari sözleşmelerden kaynaklanan davalar

  9. Belediye Kanunu’ndan doğan davalar